Với một mảng gương dán tường khổ lớn, câu hỏi quan trọng không phải là “chia hình gì cho đẹp” mà là “có còn dùng được một tấm nguyên hay đã phải ghép”. Muốn trả lời đúng, cần đi theo thứ tự: kiểm tra khổ phôi gương, kiểm tra lối vận chuyển, kiểm tra khả năng nâng đặt tại chỗ, rồi mới chốt kiểu chia tấm gương và cách xử lý mạch ghép gương.
Gương ghép mảng lớn khác gì gương ghép trang trí ô nhỏ, và khi nào còn dùng một tấm nguyên hay buộc phải chia tấm từ đầu
Gương ghép mảng lớn là mảng phủ gần hết một mặt đứng và thường được nhìn như một bề mặt soi liên tục, nên bài toán chính nằm ở khổ phôi, độ phẳng tường, đường mạch, thứ tự lắp và sai số cộng dồn. Ngược lại, mảng ô nhỏ thiên về nhịp trang trí; mỗi viên là một chi tiết riêng. Vì vậy, trước khi gửi xưởng như Đại Dương Glass ở TP.HCM, nên có bản vẽ mặt đứng hoặc ít nhất là sơ đồ chia tấm theo đúng kích thước tường thật để xác định viên nào cắt chuẩn, viên nào nên để cắt sau cùng, cạnh nào cần mài cạnh, cạnh nào ghép khít, và có cần đổi từ một tấm sang gương ghép hay không. Muốn biết còn đi được một tấm hay đã phải ghép, cần kiểm tra đúng ba lớp giới hạn: khổ phôi gương, vận chuyển qua cửa, hành lang, cầu thang, chiếu nghỉ hoặc thang máy, và khả năng xoay, dựng, áp tấm vào vị trí lắp. Ví dụ mảng rộng 1800 mm cao 2600 mm có thể còn trong giới hạn phôi của một số nguồn cung, nhưng nếu lối vào chỉ có cửa 820 mm, hành lang hẹp và góc cua gắt thì tấm nguyên lại khó hơn phương án ghép 2 hoặc 3 viên. Chỉ giữ một tấm nguyên khi cả ba điều kiện đều thuận; nếu một trong ba điểm không ổn, chuyển sớm sang gương ghép mảng lớn sẽ dễ kiểm soát hơn nhiều.
Đo tường thật để chia tấm gương: đọc kích thước phủ bì hay lọt lòng, đo ở mấy vị trí và kiểm độ vuông
Khi đo để đặt chia tấm gương, cần phân biệt rõ kích thước phủ bì và lọt lòng. Phủ bì là kích thước phủ hết mặt cần ốp; lọt lòng là kích thước nằm trong khung, hốc hoặc giữa các giới hạn có sẵn. Chỉ cần đọc nhầm một lần là toàn bộ sơ đồ cắt sai. Cách đo thực dụng là đo ngang ở ba cao độ: sát sàn, ngang tầm mắt và sát trần; đo cao ở ba vị trí: trái, giữa, phải; sau đó kiểm hai đường chéo. Với mảng phủ kín, nên ghi số theo mm thay vì làm tròn cm. Ví dụ một mảng tường rộng danh nghĩa 2400 mm nhưng đo thực tế cho ra 2402 mm ở trên, 2398 mm ở giữa và 2394 mm ở dưới. Khi kiểm chéo còn thấy một đường 3070 mm và đường kia 3062 mm, tức là tường không vuông; lúc này cần nghĩ ngay đến việc để viên cuối cắt sau cùng hoặc chừa khe đều để hấp thụ chênh lệch. Việc đo nhiều điểm không chỉ để lấy số cắt mà còn để biết nên chia theo hướng nào, nên bắt đầu từ cạnh chuẩn hay từ tim, và có cần chừa dung sai cho mạch hay không. Nếu mảng nằm trong khung, hốc, giữa nẹp hoặc cạnh các hạng mục cố định, càng phải ghi rõ đâu là kích thước phủ bì, đâu là lọt lòng để tránh sai ngay từ bước đầu.
Các kiểu chia tấm gương ghép mảng lớn và ví dụ chia bằng mm cho mảng 2400, 2700 và 3200 mm
Không có một kiểu chia cố định cho mọi mảng. Cách chọn nên dựa vào tỷ lệ tường, hướng nhìn chính và mục tiêu che hay nhấn mạch. Chia ngang theo băng hợp với mảng thấp và rộng. Chia dọc theo cột lại hợp mảng cao và hẹp; nó giúp tấm dễ vận chuyển hơn và thường hợp với các mảng giữa hai cột, hai ô tường hoặc cạnh gương khung nhôm, gương khung gỗ có sẵn. Ô vuông hoặc ô chữ nhật là phương án trung tính hơn, thường dùng khi mảng quá lớn để chỉ chia ngang hoặc chỉ chia dọc mà vẫn muốn nhịp đều. Nếu đã định làm tam giác hoặc lục giác, nên xem đó là mảng trang trí hơn là mảng soi liền khối. Với mảng rộng 2400 mm, nếu chia 2 tấm và chọn ghép khít, có thể đi 1200 + 1200 mm. Nếu muốn chừa khe đều 2 mm ở giữa, phần kính sẽ là 1199 + 1199 mm, cộng khe 2 mm thành đủ 2400 mm. Với mảng 2700 mm, chia 3 tấm thường dễ vận chuyển hơn 2 tấm; nếu chừa 2 khe, mỗi khe 2 mm, tổng khe là 4 mm, phần kính còn 2696 mm, chia 3 ra khoảng 898.7 mm, thực tế có thể làm 899 + 899 + viên cuối cắt theo thực đo khoảng 898 mm. Với mảng 3200 mm, chia đều 4 viên 800 mm chưa chắc cân mắt nhất; nếu một cạnh giáp cửa hoặc tủ cố định, có thể bắt đầu chia từ tim nhìn chính để hai bên ra nhịp gần bằng nhau, rồi để phần khuất nhận viên hẹp hơn một chút.
Mạch ghép gương: khi nào ghép khít, khi nào chừa khe đều, khi nào mài vát để biến mạch thành đường sáng
Mạch ghép gương là chỗ quyết định mảng nhìn gọn hay rối. Ghép khít gương phù hợp khi muốn mặt soi liền nhất có thể, nhưng nó đòi hỏi cạnh cắt chuẩn, tường ổn và trình tự lắp chặt chẽ. Ghép chừa khe gương lại dễ kiểm soát hơn khi mảng có nhiều viên hoặc tường không thật vuông. Khe đều giúp giữ nhịp mạch ổn định, hấp thụ chênh lệch nhỏ giữa các viên. Gương mài vát là một hướng khác: không cố che mạch mà biến mạch thành đường sáng. Nếu mục tiêu là soi liền mảng, chỉ nên mài cạnh thường; nếu muốn đường ghép trở thành một phần của thiết kế, mài vát là lựa chọn hợp lý hơn. Nguyên tắc chung là đừng để viên cuối quá nhỏ so với các viên còn lại; khi viên cuối xuống dưới khoảng một nửa bề rộng viên chuẩn, mắt người rất dễ nhận ra mảng bị ép ở mép. Vì vậy, kiểu mạch luôn phải đi cùng kiểu chia tấm ngay từ đầu, thay vì cắt xong mới quyết định ghép khít hay chừa khe.
Sai số cộng dồn, độ phẳng tường và vì sao tấm cuối nên cắt sau cùng
Sai số không chỉ đến từ thước đo. Nó có thể xuất hiện ở cạnh cắt, độ vuông của tấm, độ phẳng nền, bề dày lớp keo dán gương, cách canh cữ và cả thứ tự lắp. Với một mảng nhiều viên, mỗi chỗ lệch rất nhỏ đều có thể cộng dồn qua từng mạch, đến viên cuối mới lộ hẳn. Giả sử một mảng 3 viên, mỗi viên chỉ lệch 1 mm theo chiều ngang so với thiết kế. Sau 2 mạch, phần cộng dồn đã có thể thành 2–3 mm, đủ để khe cuối hở lớn hoặc viên cuối bị ép phải mài sửa tại chỗ. Đó là lý do nhiều sơ đồ cắt luôn chừa phương án cho viên cuối điều chỉnh. Tấm cuối nên cắt sau cùng vì nó là nơi nhận số đo thực tế sau khi các viên chuẩn đã lên tường. Đồng thời, một mảng soi lớn rất nhạy với nền tường; tường chỉ cần có điểm lồi lõm nhẹ là hình phản chiếu đã có thể bị “gợn sóng”, nhất là với mảng rộng và ánh sáng xiên. Vì vậy, độ phẳng tường khi dán gương cần được kiểm trước khi chốt cắt. Nếu tường lõm lồi nhiều, nên xử lý nền trước thay vì cố ép gương theo tường. Trường hợp nền chỉ lệch nhẹ và không thể sửa toàn bộ, có thể đổi phương án chia thành nhiều viên hơn để giảm cảm giác gợn trên một mặt soi quá lớn, nhưng đây chỉ là cách giảm tác động chứ không thay thế việc xử lý nền.
Thứ tự lắp gương ghép, cách canh khe đều và lưu ý khu ẩm: từ cạnh chuẩn, từ tim hay theo từng băng
Thứ tự lắp ảnh hưởng trực tiếp đến độ thẳng mạch. Với mảng có một cạnh chuẩn rõ, thường nên bắt đầu từ cạnh đó rồi chạy dần. Với mảng đối xứng và điểm nhìn chính nằm ở giữa, có thể đi từ tim ra hai bên; nếu chia theo băng ngang, nên hoàn thiện từng băng để kiểm soát đường thẳng trước khi lên băng kế tiếp. Trong lúc lắp, cần có cữ hoặc nêm để giữ khe giãn cách và đường mạch ổn định. Không nên canh bằng mắt hoàn toàn, vì chỉ lệch nhỏ ở đầu mảng sẽ thành lệch lớn ở cuối mảng. Viên cuối là viên cần được theo thực đo nhiều nhất. Ở khu khô, phần mạch và mép có thể hoàn thiện bằng silicone trung tính đúng loại dùng cho gương; trong khu ẩm lại càng cần kiểm soát kỹ hơn để không hở đường len ẩm từ mạch vào mặt sau. Vì vậy ngoài việc dùng keo phù hợp cho gương, phần mép và mạch cần được xử lý kín vừa đủ, tránh để nước hoặc hơi ẩm ngấm ra mặt sau trong thời gian dài.
Checklist gửi xưởng để báo gương ghép sát thực tế: kích thước tường, sơ đồ chia tấm, kiểu mạch, hiện trạng tường và lối vận chuyển
Muốn báo và chốt phương án sát thực tế, thông tin gửi xưởng phải đủ từ đầu. Với gương ghép, nên gửi cả kích thước, ảnh tường và ảnh lối đi để xưởng đọc cùng lúc bài toán cắt, bài toán vận chuyển và bài toán lắp. Checklist có thể dùng ngay như sau: kích thước tường thật theo mm; ghi rõ phủ bì hay lọt lòng; ảnh chụp chính diện toàn mảng và ảnh hai mép; số đo ngang ở trên, giữa, dưới; số đo cao ở trái, giữa, phải; sơ đồ chia tấm gương mong muốn nếu đã có; muốn ghép khít gương, chừa khe đều hay dùng gương mài vát; cạnh nào cần mài cạnh; có cần khoan lỗ hay cắt dị hình không; khu vực khô hay ẩm; nền là tường sơn, tường tô hay ốp; ảnh cửa vào, hành lang, cầu thang, thang máy nếu có. Ảnh nên chụp đủ xa để thấy toàn mảng và đủ gần để thấy mép, ổ điện, nẹp, chân tường hoặc vật cản. Nếu có các hạng mục đi kèm như gương đèn LED, gương khung nhôm, gương khung gỗ hoặc mảng kiểu gương tràn viền, cũng nên ghi rõ để xưởng phân biệt đâu là phần gia công gương, đâu là phần cần phối hợp với đơn vị khác.
Mẫu gương liên quan tại xưởng
Các mẫu cùng nhóm với nội dung bài, xem quy cách và hình thật tại từng trang sản phẩm:
