Nếu bạn đang chọn gương cho phòng tắm, bàn phấn, hành lang hoặc gương toàn thân, phần khó nhất thường không nằm ở chuyện “đẹp hay không” mà ở chỗ gọi đúng dáng, chọn đúng hai trục và treo đúng tâm. Nhiều mẫu bị gọi chung là gương oval, nhưng khi đưa lên tường thì elip thật, viên nhộng và bầu dục lệch cho cảm giác rất khác. Bài này đi thẳng vào phần dễ nhầm: cách phân biệt biên dạng, đọc tỉ lệ gương oval, chọn kích thước theo mảng tường hay đồ nội thất, và chốt đúng thông số để gửi xưởng.
Oval có phải lúc nào cũng là elip không? Phân biệt 3 dáng và đọc tỉ lệ gương oval
Không. Trong thực tế đặt hàng, “oval” thường bị dùng như một tên gọi chung cho mọi dáng bầu dục. Nhưng với người cắt gương và người treo gương, cần tách rõ ít nhất 3 nhóm: gương elip thật, gương viên nhộng hay gương bo tròn hai đầu, và bầu dục lệch. Elip thật cong đều từ đầu đến thân, không có đoạn thẳng ở giữa; viên nhộng thì phần thân giữa ổn định hơn, hai đầu là cung tròn; bầu dục lệch có một đầu nặng hơn hoặc kéo dài hơn nên phải ghi rõ hướng treo. Tỉ lệ gương oval đọc bằng công thức trục dài chia cho trục ngắn. Tỉ lệ càng gần 1 thì nhìn càng tròn trịa; tăng dần thì thân gương thon hơn và cảm giác chiều cao mạnh hơn. Nhóm 1.10 – 1.20 cho cảm giác gần tròn, hợp mảng tường thấp rộng; 1.25 – 1.40 là khoảng trung tính, dễ dùng cho lavabo, bàn phấn, hành lang vừa phải; từ 1.45 trở lên thì dáng đứng và thanh hơn, hợp tường hẹp cần nhấn chiều đứng. Gương 900 x 700 mm có tỉ lệ khoảng 1.29 nên nhìn cân, còn 1000 x 650 mm có tỉ lệ khoảng 1.54 nên mắt sẽ đọc nó là dáng đứng rõ hơn.
| Dáng | Nhận biết bằng mắt | Đặc điểm đường cong | Khi treo lên nhìn ra sao |
|---|---|---|---|
| Elip thật | Cong đều từ đầu đến thân | Không có đoạn thẳng ở thân | Mềm, cân, lộ lệch trục khá rõ vì đối xứng đều |
| Viên nhộng | Thân giữa gần thẳng, hai đầu tròn | Hai cạnh hông ổn định hơn | Đứng toàn thân dễ gọn mắt nhưng mất bề ngang soi ở đầu cong |
| Bầu dục lệch | Một đầu nặng hơn hoặc kéo dài hơn | Đối xứng ngang hoặc dọc không hoàn toàn | Treo sai hướng là thấy lệch ngay, hợp khi chủ ý tạo điểm nhấn |
| Tỉ lệ trục dài / trục ngắn | Cảm giác nhìn | Hợp tình huống nào |
|---|---|---|
| 1.10 – 1.20 | Gần tròn, đầy đặn | Mảng tường thấp, rộng; cần cảm giác mềm và cân |
| 1.25 – 1.40 | Trung tính, dễ dùng | Lavabo, bàn phấn, hành lang vừa phải |
| 1.45 trở lên | Thon, kéo cảm giác cao | Tường hẹp, cần nhấn chiều đứng |
Chọn kích thước gương oval theo mảng tường hay theo đồ nội thất bên dưới?
Với gương bầu dục và dáng cong nói chung, bạn không nên canh theo mép cứng như cách hay làm với gương chữ nhật. Nếu dưới gương có vật chuẩn rõ như lavabo hoặc bàn phấn, hãy lấy bề rộng vật đó làm chuẩn trước; nếu là hành lang hoặc mảng tường trống, hãy lấy mảng tường làm chuẩn. Trên lavabo, trục ngắn của gương cần nằm gọn trong bề rộng chậu hoặc cụm tủ bên dưới. Ở một mảng tường trống rộng 1800 mm, không có đồ nội thất làm mốc, bạn có thể chọn trục ngắn theo 45–60% bề rộng tường rồi điều chỉnh trục dài để đạt tỉ lệ mong muốn. Với gương oval, phần cong làm mắt ít cảm được “song song mép” mà cảm mạnh hơn ở trục dọc chính giữa, nên khi đo treo hãy xác định một trục chuẩn từ giữa lavabo, giữa bàn hoặc giữa mảng tường. Phần dưới đây là ví dụ tính bằng mm để bạn thay số của mình vào, không phải kích thước cố định. Với lavabo rộng 900 mm trên mảng tường 1400 mm, một cách chọn an toàn là để trục ngắn khoảng 700 mm, chừa mỗi bên 100 mm so với lavabo. Nếu muốn dáng trung tính, lấy tỉ lệ 1.3 thì trục dài vào khoảng 910 mm; có thể làm tròn thành 900 x 700 mm.
Treo gương oval trên lavabo và bàn phấn: canh tâm thế nào, trục ngắn nên nhỏ hơn bề rộng bao nhiêu
Khi treo gương oval trên lavabo, chuẩn canh nên là tâm chậu hoặc tâm vòi nếu hai thứ này trùng nhau. Nếu chậu lệch mà vòi lại nằm giữa mảng tường, bạn cần quyết định cái nào là trục sử dụng chính. Về bề ngang, trục ngắn của gương nên nhỏ hơn bề rộng lavabo hoặc cụm tủ bên dưới để còn khoảng thở hai bên. Mức chừa thường dễ nhìn là khoảng 80–150 mm mỗi bên, tùy bề rộng tổng. Chẳng hạn lavabo 1000 mm thì gương trục ngắn 700–820 mm thường ổn hơn là 950 mm. Với gương bàn phấn oval, nếu chủ yếu soi mặt, tóc và phần vai, nên ưu tiên chiều ngang để vùng soi mở hơn; còn nếu cần thêm nửa thân, hãy tăng trục dài theo phương đứng nhưng đừng để trục ngắn quá bé. Vì mắt đọc dáng cong theo trục giữa mạnh hơn mép ngoài, việc canh tâm chuẩn thường quan trọng hơn cố bám sát mép bàn. Chốt đúng trục sử dụng ngay từ đầu sẽ giúp khi treo lên gương nhìn cân hơn và tránh cảm giác lệch dù số đo ngoài vẫn đúng.
Hành lang hẹp và gương toàn thân: oval đứng thay chữ nhật được gì, mất gì
Trong hành lang hẹp, dáng đứng là lựa chọn hợp lý vì nó kéo cảm giác cao và ít lấn bề ngang. Nhưng khi chuyển từ chữ nhật sang gương toàn thân oval, nhất là kiểu viên nhộng đứng, phần được là cảm giác mềm, gọn; phần mất là vùng soi hiệu dụng ở vai và chân có thể bị cắt bởi biên dạng cong. Lấy một bài toán mẫu: hai gương cùng cao 1800 mm, một tấm chữ nhật rộng 600 mm và một viên nhộng trục ngắn 600 mm. Ở phần thân giữa, vùng soi ngang gần tương đương; nhưng lên gần vai và xuống gần chân, viên nhộng thu lại nhanh hơn nên người đứng sát gương sẽ cảm thấy hụt bề ngang. Ở hành lang rộng 1100 mm, nếu cần kéo cảm giác cao mà vẫn giữ lối đi gọn, có thể chọn một gương oval đứng trục ngắn 500–550 mm. Lấy tỉ lệ 1.8 thì trục dài sẽ vào khoảng 900–990 mm, nhưng nếu dùng làm soi nửa thân thường nên tăng lên 1400–1600 mm. Công thức thay số rất đơn giản: trục ngắn = bề rộng chuẩn trừ khoảng thở hai bên; trục dài = trục ngắn x tỉ lệ mong muốn.
Chiều cao treo tâm gương, điểm treo mặt sau và vì sao dáng cong rất dễ lộ lệch trục
Với gương chữ nhật, nhiều người quen đo theo mép trên hoặc mép dưới. Với dáng cong, cách đó dễ gây sai cảm giác. Khi treo gương oval, nên lấy tâm gương và trục dọc làm chuẩn chính, sau đó quy đổi ra vị trí pát hoặc điểm treo ở mặt sau. Lý do nằm ở hình học thị giác: elip và bầu dục đối xứng khiến mắt rất nhạy với sai lệch trái phải. Nếu mép trái cao hơn mép phải vài mm, hoặc tâm gương lệch khỏi trục tường một ít, độ cong sẽ làm cảm giác “xô” rõ hơn so với tấm gương bốn cạnh thẳng. Bầu dục lệch còn nhạy hơn nữa, vì ngoài chuyện cân trục còn có chuyện đúng hướng treo hay không. Khi đặt xưởng, bạn nên yêu cầu bản vẽ ghi rõ vị trí khoan lỗ treo gương hoặc pát treo tính từ tâm và từ mép chuẩn ở mặt sau. Làm như vậy giúp thợ treo không phải suy đoán lại từ hình dáng ngoài, nhất là với các mẫu đứng, mẫu ngang hoặc mẫu bầu dục lệch dễ xoay nhầm 90 độ.
Tràn viền, mài cạnh hay có khung; hao phôi, giới hạn gia công và checklist gửi xưởng
Với dáng bầu dục, phần hoàn thiện mép ảnh hưởng rất mạnh đến cảm giác thị giác. Gương tràn viền hoặc để trần, xử lý mài cạnh gương gọn, thường cho cảm giác nhẹ và nét cong rõ. Khi thêm khung, nhất là gương khung nhôm oval hoặc gương khung gỗ, mắt sẽ đọc thêm một lớp biên nữa nên dáng nhìn dày hơn. Về gia công, khung cong khác hẳn khung thẳng; đoạn cong càng gắt, việc ôm khít càng khó. Hao phôi là phần kính bị bỏ đi khi cắt một biên dạng cong từ tấm kính chữ nhật, nên cách tính vật tư với gương bầu dục khác hẳn gương thẳng. Khổ lớn còn liên quan đến độ dày kính, bán kính cong nhỏ đến đâu, có mài cạnh kiểu nào, có cần khoan lỗ hay không, và hướng treo đứng hay ngang. Nếu là gương đèn LED, đèn hắt viền làm biên dạng sáng nở ra. Với xưởng tại TP.HCM như Đại Dương Glass, cách làm nhanh nhất vẫn là gửi bản vẽ ngay từ đầu: trục dài x trục ngắn bằng mm; tên biên dạng cần làm là elip, viên nhộng hay bầu dục lệch; kiểu cạnh như mài cạnh, tràn viền hay có khung; hướng treo đứng hay ngang; vị trí điểm treo mặt sau hoặc yêu cầu xưởng bố trí. Nếu có LED, hãy ghi thêm kiểu đèn trước/sau, nếu có yêu cầu lắp đặt tận nơi thì gửi ảnh chính diện mảng tường, ảnh nghiêng cho thấy độ phẳng, và ảnh vật chuẩn bên dưới như lavabo hoặc bàn.
Mẫu gương liên quan tại xưởng
Các mẫu cùng nhóm với nội dung bài, xem quy cách và hình thật tại từng trang sản phẩm:
